KAMUSAL AKLA GİRİŞ 1

17.Yüzyılda Rönesans’ın bitimiyle başlayan Modernist toplum, başlangıçtaki kamusal ortak aklın mecrasından saptırılmış, giderek araçlar, amaçların önüne geçirilmiş ve “Araçsal Akılcılık“ düşüncesi yüceltilerek, başköşeye taşınmıştır. Aklın amaca değil de araca hizmet etmesi, bilgeliğin önüne kurnazlığın geçmesi demektir. Sonuçta amacın ahlaki ve vicdani boyutu, akılcı sürdürülebilirliği, araçlara bağımlı kılınmış, dolayısıyla bu mantıkla, “amaca ulaşmak için her yol mubahtır” anlayışı hâkim ve meşru kılınmıştır. İnsanın toplumsal omurgası olan etik ve estetik değerlerin içi boşaltılmış ve bütün değerler kurnazca metalaştırılmıştır. “Akıl tutulması” olarak tanımlanan kapitalist modernizm çağı, kamusal aklı paramparça etmiş ve insanlığı vurdumduymaz, duyarsız, bencil bir kişilik yarılmasıyla, kendine daha da yabancılaştırmıştır. İnsanlar, kamusal aklın duyarlılığından uzaklaştırılarak, aslında travmalar içinde çırpınan, fakat sanal mutluluklar ve hazlarla avunan, amaçsız ve yalnız avarelere dönüştürülmüştür. Ardından insanlığı, aşağılanmanın kanıksatıldığı, riya ve kibir rekabetinin tavan yaptığı, toplumsal ilişkiler ağıyla sarmalamıştır.

Bu sapkın şizofren mantık, duygu ve sezgilerden yalıtarak tekleştirdiği aklı; hakikat ve bilgelik yolunda kâmil olma hizmetinden çıkartmış ve aklı, en alçak kurnazlıklara, bencillik ve faydacılığa, kirli hesaplarla her şeyi alıp satan ve en kutsal değeri bile kullanılabilir kılan, otoriter bir güce indirgemiştir. Böylece aklı, aciz ve lanetlenen bir düzeye düşürerek, esasında insanlığın akıl, gönül ve sezgi gözünü kör etmiştir. Bu anlayışta, aklın özgürleştirme potansiyeli yok edilir. Tam tersine köleleştirme ve köleliği yüceltme rekabeti, insanlara kanıksatılır. İnsanlar, adeta “ben sana daha iyi hizmet ederim, ben sana daha iyi köle olurum” diyerek, moral değerlerden yoksun, acımasız bir tekrar içinde kısırlaşan kör dövüşlere mahkum edilir.

Aydın Mutlu Dinçoğul

5754_470325443052365_1424425885_n

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir